UYKU SORUNLARI DA BAŞLAR

DR. BAŞAR BİLGİÇ

Hastalarda gece-gündüz ayrım yeteneğinin bozulması ile birlikte uyku-uyanıklık döngüsü de bozulmaktadır. En sık izlenen uyku sorunu hastaların uykularından uyanmaları ya da uyumama istekleridir.

Uyku sorunu olan bir hastada;

Buna neden olabilecek diğer nedenler araştırılmalıdır (örneğin tedavi için verilen ilaçlar, bunların dozu ve saatleri)

Hasta erkekse ve prostat sorunu varsa idrar hissinden dolayı kalkıyor olabilir.

Hasta devamlı kaldığı odayı, yatağını ya da eşini arıyor olabilir.

Hastanın kaldığı odada ona uyku vermeyecek uyaranlar olabilir (örneğin bir hasta tuvalete yakın odasında bozuk musluktan dolayı uyuyamıyordu)

İleri evre hastalarda yatak yarasının verdiği acı nedeniyle uyku sorunu olabilir.

Uyumayan hastada tedavi aşama aşama olmalıdır.

Gece idrar yapmak için kalkan hastalarda sabahtan akşam üstüne kadar yeterli sıvı alımı (en az 1.5lt) sağlanmalı, akşam ise sıvı kısıtlaması yapılmalıdır.

İdrar söktürücü veya bunları içeren ilaçlar (örneğin tansiyon ilaçları) hekime danışılarak gün içine çekilebilir.

Prostat sorunu olan hastalarda bu sorun mümkünse cerrahi olmayan yollar ile halledilmeye çalışılmalıdır.

Mesane elastikiyeti bozulan ve sık idrara giden hastalarda hekim kontrolünde buna yönelik tedavi ile uyku ilacına gerek kalmaksızın uyku da düzeltilebilir.

Bazı hastalar yattıkları odada korkuyor olabilirler. Yattıkları bakıcılarından rahatsız olabilirler. Huzurevinde kalıyorlarsa diğer hastaların uyanmalarından rahatsız oluyor olabilirler. Bu nedenle bunlara yönelik tedbirler alınabilir. (Örneğin huzurevinde kalan bir hastada tüm tıbbi tedavi ve yardımcı yöntemleri denememe rağmen uyku sorunu ciddi bir sorun olmuştu. Fakat hasta kızı sandığı diğer huzurevi sakini ile aynı odaya alındığında ise sorun bir daha tekrarlamamak üzere sonlanmıştı.

Mümkün olduğunca uyku sorunu ilaç dışı yöntemlerle çözülmeye çalışılmalıdır. Bunlara karşın sebat ederse tıbbi tedavi hekim kontrolünde verilmelidir. Uyku için verilen bazı ilaçların (örneğin Diazem, Xanax, Rivotril...vs)  Alzheimer hastalığında kötüleşme yaptığı bilindiğinden uyku sorunu için hasta yakınları kendi başlarına ya da duyduklarıyla kesinlikle ilaç vermemelidir.