|
Bağımlılık
Birimi
Alkol,
sigara veya diğer madde kullanımında psikolojik ve fiziki
bağımlılıklar toplumunda gittikçe yaygınlaşmaktadır.
Özellikleri gençleri etkileyen keyif verici madde düşkünlüğü
ve onsuz yapamama hali özel tanı ve tedavi yöntemleri
gerektirir.
Bu
kişilerin bir süre sonra beyinlerinde hasar oluştuğu
düşünülürse tedaviye biyolojik, psikolojik ve sosyal
boyutlardan yaklaşmak gerekir.
Keyif
verici madde kişinin yaşamında tek amaç ve beklenti olmuşsa,
tedavi aciliyet kazanır. Bedensel zararlar başlamışsa,
tehlikeli kullanım söz konusudur. Bağımlılık biriminde
psikolog ve psikiyatrist işbirliği ile uygun tedavi gerekir.
Bağımlılık Nedir?
Keyif
verici veya uyuşturucu maddelerin kullanımı insanlığın
tarihi kadar eskidir. Tıbbi terminolojide psikotrop madde (Psikotrop
drug ) olarak tanımlanan bu kimyasallar insan beynine etki
ederek insan davranışını değiştirirler. Uzun süre kullanım
ile beyinde hasar oluşturarak tedavi gereken klinik durumlar
ortaya çıkar.
Ruhsal
yaşantıyı değiştiren ve bozan bu kimyasallar her insanda
farklı tepkilere neden olur. Genel olarak geçici keyif verir
daha sonra ise ruhsal bozulma yapar. Bazı kişileri ağlatır
rahatlatır, bazı kişileri güldürür rahatlatır, bazı kişileri
saldırgan yapar, bazı kişileri suçlayıcı, bazı kişileri
içine kapanık yapar. Sonuçta bu psikotrop maddeler yüksek
beyin kontrolünü bozar kişiliğin arka planını ortaya
çıkarırı ve sosyal ilişkilere zarar verir.
Psikotrop
maddelerden sayılan sigara ve kafein ise daha çok kişinin
kendi sağlığına zarar verir. Nikotinizm ve kafeinizm
oluşarak bağımlılık ortaya çıkar.
Alkol,
eroin, esrar grubu psikotrop maddeler kişinin kendisine
zarardan çok önce kişinin davranışlarını değiştirdiği için
toplumsal rolüne zarar verir.
Bağımlılığın Üç Ayağı
Birinci
ayak maddenin kendisidir, özgü belirtilere neden olur.
İkincisi
bireyin kişilik yapısıdır.
Üçüncü
ayağı ise kişinin bulunduğu bağımlılık alt kültürüdür.
Bağımlılığı ele alırken bu üç boyutu birlikte değerlendirmek
ve tedavide birlikte plan yapmak gerekmektedir.
Gereksiz İlaç Kullanımı
İlaçların
gereksiz hatta kötü kullanımı söz konusudur. Psikotrop
ilaçlar kimyasal maddelerdir. Beyin hücrelerindeki alıcılara
bağlanırlar. Beyin hücrelerinin ilaca ihtiyacı yoksa zarar
verici etkiler ortaya çıkar. Hücre fonksiyonlarını bozmaya
başlar. Psikotrop ilaçların rahatlatıcı etkisi nedeniyle
hekim olmayan kişilerin önerileri ile birleşince ve kötü
amaçlı kullanımına sık rastlanmaktadır.
Bir
insanın psikotrop ilacı bilinçsizce kullanması kendi
kendisini ameliyat etmek gibi zararlı bir davranıştır.
Psikotrop
ilaçları amacı dışında keyif verici olarak kullanmanın
ruhsal yaşamı düzeltmek değil bozmak yönünde etkisi
olacaktır.
Psikolojik Bağımlılık
İlacın
alınmasına karşı direnç artımı (tolerans) oluşmaz. Güçlü ve
aşırı maddeyi arama, o etkiyi yeniden yaşama isteği vardır.
Fizik Bağımlılık
Kullanılan ilacın veya maddenin kesilmesi veya azaltılması
sonucu yoksunluk belirtileri ortaya çıkar. Direnç artımı
gelişir. İlk günler bir kadeh ve hap rahatlatırken günler
sonra doz iki-üç misli artar.
Beyin
hücreleri bu ilaca uyum sağlar o madde olmadan normal
görevini yapamaz duruma gelirler.
Yoksunluk Belirtileri (Kriz)
Terleme,
çarpıntı, titreme, uykusuzluk, bulantı, kusma, saldırganlık,
sıkıntı, huzursuzluk, epilepsi nöbetleri, halusinasyonlar,
eklem ağrıları, ishal gibi belirtilerden bazıları görülür.
Deliryum tremens uzun süreli alkol alanlarda ortaya çıkar ve
ölüm riski fazla olan bir tablodur. Bulunduğu yeri, zamanı,
kimliğini, bilincini kaybeder. Yatakta böcekler arar, kendi
kendine konuşur, hayaller görür.
İptal Nedir?
Tutsaklık, tutkunluk “Addiction” olarak tanımlanır. Köle
olmak kökünden gelmektedir. O kişi için madde tek amaç ve
beklenti olmuştur. Yasal olan ve olmayan bütün yollara
başvurur. Bütün hayatı bu temel dürtü ile yönlenir.
Alamadığı zaman yoksunluk belirtisi gösterir.
Daha geniş
bilgi için aşağıdaki sayfaları inceleyebilirsiniz.
Bağımlılık
Ergenlerde Alkol ve Madde
|