|
Yaşa uygun başlıca toplumsal değerlerin yada kuralların hiçe
sayıldığı tekrarlayıcı bir biçimde ve sürekli olarak görülen
davranış örüntüsüdür.
Bozukluğun
başlama yaşına göre iki alt tipe ayrılabilir.
1.
Çocuklukta başlayan tip;Davranım bozukluğu 10 yaşından
önce ortaya çıkar. Bu tip bireyler genellikle erkektir.
Sıklıkla başkalarına göre saldırgandırlar, arkadaşlık
ilişkileri bozuktur. Bu çocuklar ergenlikte başlayan alt
tipe göre daha kalıcı Davranım Bozukluğu gösterirler.
2.Ergenlikte başlayan tip; Bu alttipte 10 yaşından önce
Davranım Bozukluğuna özgü hiçbir belirti gözlenmez.
Çocuklukta başlayan tiple karşılaştırıldığında bu bireylerde
saldırgan davranış daha az gözlenir, daha normal arkadaş
ilişkileri (başkalarının arkadaşları ile sorun
yaşayabilirler) vardır. (DSM-IV)
Davranım
bozukluğu gösteren çocuklar ve gençler sosyal ve duygusal
problemleri yoğun olarak yaşarlar. Öfke, saldırganlık,
arkadaş ilişkilerinde problemler tüm çocuklarda zaman zaman
gözlemlenen davranışlardır. Ancak bu davranışlar kısa
sürelidir ve sıklıkla tekrar etmez. Davranım Bozukluğu
yaşayan çocuklarda ve gençlerde ise öfkeyi kontrol
edememe, inatçılık, yalan söyleme, evden kaçma, okuldan
kaçma, cinsel taciz, toplumsal kuralları ciddi şekilde ihlal
etme, fiziksel ve sözel saldırganlık, gibi davranış
problemleri sürekli ve yenileyen şekilde gözlemlenir. Yaş
ilerledikçe davranışların şiddeti de artar. Örneğin küçük
yaşlarda sorunlar yalan söyleme, sözel saldırganlık
olabilirken, yaş ilerledikçe hırsızlık, fiziksel
saldırganlık olabilir. Bazı çocuklarda ve gençlerde
hayvanlara eziyet etmede görülebilir. Kendisinin güçlü
olduğunu kendine ve çevreye göstermeye ihtiyaç duyarlar.
Anlık, dürtülerine göre, uzun vadeli ve karşısındaki kişiyi
düşünmeden hareket ederler. Başkalarının duygularını,
düşüncelerini ve isteklerini umursamazlar. Sorunların
kendisinden değil çevresindeki kişilerden kaynaklandığını
düşünerek, problemler karşısında tepkisel davranışlar
gösterirler. Bu davranışlarının da doğru olduğunu
düşünürler.
Davranım
Bozukluğu yaşayan çocuklar ve gençler okulda da sorunlar
yaşarlar. Okul başarıları yaşı, zihinsel yetenekleri
dikkate alındığında beklenenden düşüktür. Öğrenme
problemlerine dikkat sorunları da eşlik edebilir. Akademik
başarısızlıklarının yanı sıra okulda disiplin sorunları ve
arkadaş ilişkilerinde sorun yaşarlar. Arkadaşları tarafından
istenmeyebilirler. Okulda yaşanan sorunlar okulu terk
etmelerine yada okuldan atılmalarına kadar varabilir.
Erken
yaştan itibaren yaşıtları tarafından dışlanan, akademik
sorunlar yaşayan ve aile içi problemler yaşayan gençler ait
olma duygularını karşılayabilmek için marjinal gruplara
kayabilir yada kendileri marjinal gruplar oluşturabilirler.
Bu gençlerde ayrıca madde istismarı ve erken cinsel
davranışlar gözlemlenebilir. Bu bireyler madde istismarı
(alkol, madde,sigara kullanımı) açısından da risk grubu
oluşturmaktadırlar. İntihar eğilimi ve girişimi de
görülebilir. Davranım bozukluğunun erkeklerde görülme
sıklığı kız çocuklarına göre biraz daha fazladır
|