|
Down sendromu 1866 yılında Dr. John Langdon Down tarafından
tanımlanmıştır. Bu çocuklar deri, saç, kemik, göz yapısı
gibi özellikleri nedeniyle birbirlerine benzerler. Belirli
yüz yapıları vardır. Fiziksel yapılarının Moğol ırkına
benzemesi nedeniyle önceden “mongol” olarak
adlandırılmıştırlar. Daha sonra bu isim kullanılmamaya
başlanmıştır.
İnsan
hücreleri 46 kromozona sahiptir. Down sendromlu olarak doğan
çocuklar 46 değil 47 kromozona sahiptir. Bu çocuklar
ekstradan bir tane daha 21. kromozona sahiptirler. Bu
fazladan kromozon çocuğun bireysel gelişiminin bir çok
alanında yaşıtlarından farklılaşmasına sebep olur.bu nedenle
çocuğun gelişimini çok boyutlu değerlendirmek gerekir.
Down
sendromlu bireylerin herkes gibi güçlü ve zayıf yönleri
vardır. Ancak kendi yaşıtlarından farklı sosyal, duygusal,
akademik ihtiyaçları vardır.
Down
sendromlu çocuklar zihinsel gelişimlerinde gecikme vardır.
Zihinsel yetersizliklerinin yanı sıra görme, işitme problemi
de yaşamaktadırlar. Uzağı ve yakını görmede problem
yaşarlar. Motor gelişimlerinde de önemli gecikmeler vardır.
Zayıf kas yapısı çok yaygındır. Bu çocuklar çevrelerini
keşfetmeye başladıklarında hareketsizliklerinin sonucu
olarak kilo almaya başlaralar. Bir süre sonra da fazla
kilolu olmaları hareketlerini engellemeye başlar. Çabuk
yorulurlar. Çabuk yorulmaları yanında bu çocuklarda uyku
bozukluklarıda görülür.Çok erken kalkma, uyumama aileyi,
çocuğu ve çocuğun çevresini de olumsuz etkiler.
Öğrenme yetenekleri birbirinden çok farklı olmakla birlikte
gelişimlerinde gecikmeler vardır. Herbirinin zayıf ve güçlü
yönleri birbirinden farklı olmakla birlikte, ortak
özellikleri de vardır.
Down
sendromlu çocuklarda dil gelişiminde sorunlar vardır.
(Konuşmada gecikme, yetersiz sözcük dağarcığı, artikülasyon
problemleri, işittiği sesler arasında ayrım yapmada güçlük)
Dil ve konuşma yeteneği terapiyle düzeltilebilir.Çocuğun
önce dili sonra dili kullanmayı öğrenmesi çok önemlidir.
Çocuğun dil gelişim güçlüklerini anlamak ve erken yaşlarda
eğitim programları hazırlayarak destek vermek gelişimi
açısından çok önemlidir. Çocuğun zihinsel gelişimi; konuşma,
düşünme, sonuç çıkarma ve hatırlama özel eğitimle
geliştirilebilir. Bunlar birbirlerini etkiler. Bütün bunlar
için hepsinin merkezi dil gelişimidir. Eğer çocuğun dil
gelişimini desteklersek zihinsel gelişimini de desteklemiş
oluruz.
Down
sendromlu çocukların zihinsel sorunları olması bu çocukların
öğrenemeyecekleri anlamına gelmez. Bu problemler çocuğun
öğrenme hızını, dikkatini, motivasyonunu, işitsel
öğrenmelerini etkiler. Bu çocuklar daha yavaş ve yaşıtlarına
göre daha az miktarda bilgi öğrenirler.Yeni durum ve
aktiviteleri genelleştirmede güçlük yaşarlar. Yaşıtlarıyla
aynı gelişim aşamalarından geçmelerine rağmen bu aşamaları
tamamlamaları oldukça uzun sürer. Çocuğun gelişimini dikkate
alarak, daha fazla tekrar, daha çok zaman harcayarak ve en
uygun eğitim yöntemlerini kullanarak gelişim aşamaları
tamamlanabilir.
Down
sendromlu çocuklarda okuma yavaş gelişir.Okullarda kendi
yaş grubundaki çocuklarla kaynaştırma eğitimine katılan
downlu çocuklar yaşıtlarına göre daha yavaş okurlar. Down
sendromlu bir çocuk kullanılabilir seviyede okumayı
öğrenebilir. Bu okuma çocuğun dil gelişiminde ve hafızasında
büyük rol oynar. Öğrenme potansiyelleri zihinsel yetenek,
işitme ve görsel hafıza ile ilgilidir. Öğrenmelerine
yardımcı olmak için görsel ve duyusal öğrenme kanallarının
maksimum kullanılması faydalıdır.
Down
sendromlu çocuklar uygun eğitim programları ile teşvik
edilmelidir. Yaşına uygun davranışları ve yaşıtları ile
ilişkilerini geliştirmesi için desteklenmelidir.
Uzm. Psk. Zehra Erol
|