|
Annelerine bağımlı bebekler
Beyinde anneyle çocuk arasındaki yaşamsal bağı oluşturan
devre saptandı. Aynı sistem otizm gibi birtakım davranış
bozukluklarında da etkili olabilir.
Daha
önce yapılan araştırmalar bedenin ürettiği morfin benzeri
uyuşturucuların anneyle çocuğun yakınlaşması türünden
davranışları etkilediğini ortaya koymuştu. Roma’daki
Sinirbilim, Psikobiyoloji ve Psikofarmakoloji Araştırma
Enstitüsü uzmanlarından Francesca D’Amato ve arkadaşları mu-opioid
alıcısından yoksun olan ve bu nedenle söz konusu türde
uyuşturuculara tepki gösteremeyen fareler ürettiler.
Değişime uğrayan farelerin annelerinden uzak tutulduklarında
normalde çıkarttıkları sesleri eski sıklıkta çıkartmadıkları
görüldü. Dahası bu fareler, normal farelerin tersine,
annelerinin kokusunu taşıyan yuva kurma malzemelerine de pek
ilgi göstermediklerine tanık olundu.
Bu
konunun öncülerinden olan Bowling Green Eyalet Üniversitesi
uzmanlarından Jaak Panksepp araştırmanın beynin ürettiği
uyuşturucuların toplumsal duyguların düzenlenmesinde etkili
olduğunu gösteren bugüne dek yapılmış en kapsamlı çalışma
olduğuna dikkat çekiyor.
Otizmle
ilişkisi
Opioid
sistemin otizmle de bağlantılı olabileceğine inanan D’Amato,’Bu
küçük fareler annelerine hiç bir yakınlık duymadıkları gibi,
kendi annelerini başkalarının annelerinden de ayıramıyorlar.
Anneyle çocuk arasındaki bağlantı erişkinlik dönemindeki tüm
toplumsal davranışların temelini oluşturduğundan, küçük
yaşlarda böylesi bir bozukluk ergenlikteki sosyalleşmeyi de
olumsuz etkileyebiliyor,’diyor.
Hollanda St.Radboud Üniversitesi Tıp Merkezi’nden Jan
Buitelaar bir sonraki aşamanın otistiklerin beyin
taramasından geçirilerek mu-opioid alıcı geninin farklı
türlerini taşıyıp taşımadıklarını belirlemek olduğunu
söylüyor. Gendeki farklı değişimlerin belirtilerdeki
farklılıkları açıklayabileceğine dikkat çekiliyor. D’Amato
anneye bağlılık konusunda herhangi bir sorunu olmayan
otistik çocuklara da rastlandığına parmak basıyor.
Gelgelelim, başka nörokimyasal sistemler çok daha önemli bir
rol oynayabilir. On yıl kadar önce Buitelaar opioid
alıcısını devinime geçiren adrenokortikotropik hormonu
verildiğinde kimi otistik çocuklarda hafif bir iyileşme
görüldüğüne, ancak alıcının işlevini engelleyen naltreksonun
hiç bir etki yaratmadığına tanık oldu.
Bu da,
opioidlerin sistemin ince ayarında etkili olduğunun, ancak
bunların toplumsal davranışın temelini oluşturan asıl
biyokimyasal sistem olmadığını gösteriyordu.
Kaynak:
Hürriyet Bilim Dergisi, 07 Ağustos 2004
|