"Koşan Adam" Dergisinin

Kliniğimizle ilgili yöneticimiz

PROF. DR. NEVZAT TARHAN İLE YAPTIĞI BİR RÖPORTAJ

-Bildiğim kadarıyla ülkemizde sadece merkezinizde beynin haritası çıkarılmakta. Bunu biraz açıklar mısınız? Yani bu harita bize hangi konularda bilgi veriyor?

-Beyin haritalaması kullanılarak nöropsikiyatride  tanı ve tedavi yaklaşımları günlük pratiğe girmeğe son yıllarda başladı. ABD’de bu teknolojiyi üreten dört firma var. Biz bu kuruluşlardan birisinin teknolojisini kurduk. Beyin haritalama yöntemi 9 Eylül Üniversitesi Psikiyatri Kliniğinde de vardır. Biz ilave olarak merkezimizde nörokognitif testler ve kognitif rehabilitasyon üniteleri ve neurobiofeedback birimlerini de getirdik.

Beyin haritalaması bize şu konularda bilgi veriyor:

1- Nörolojide Demans (bunama) hastalığının erken tanısında ve hasta izlemede.

2- Psikiyatride beyin işlevlerini izleyerek hastalığın biyolojik boyutu hakkında bilgi sahibi olmada. Depresyon, Panik, şizofreni, öğrenme güçlüğü çeken bir hasta başvurduğunda klinik değerlendirme klinik ölçeklerle birlikte beyin haritalaması aldığımızda bize şu artıları kazandırıyor.

Birincisi, beyin fonksiyonunu, beynin biyoelektrik işlevini ölçerek anlamaya çalışıyoruz. Zatüre olan bir hasta iç hastalık uzmanına başvurur. Klinik muayenede tanı koyulur. Fakat kan tahlili ve filmlerle tanı nasıl güçlendirilirse biz de hastalığın biyolojik boyutu hakkında bilgi alarak tanıyı güçlendirmeye çalışıyoruz. Örnek vermek gerekirse bir depresyon hastasının beyin haritalamasında frontal alanlarda (alın lopları) işlev yavaşlamasının olması veya hemisferik asimetri (iki yarım küre farklı çalışıyor) bulgusu hastalığın biyolojik boyutunu monitorize etme anlamına gelir.

İkincisi tedavi izlemede kullanılıyorsa çıkan patolojinin boyutuna göre 3 veya 6 ay sonra ikinci haritalamayı yapıyoruz. Tedavinin biyoyararlılığı konusunda kliniği açıklayıcı bulgu elde ediyoruz.

Üçüncüsü de Psikiyatride çok sıkıntısını çektiğimiz ölçülebilirlik konusunda hem hastaya hem hekime önemli rahatlık sağlıyor.

-Uluslararası bağlantılarınız ne düzeyde? Dünyadaki her yeni uygulama merkezinizde de uygulanabiliyor mu?

-Uluslararası bağlantımız halen danışmanlık düzeyinde . Biz teknolojiyi aldık. Hastalıklarla ilgili önerdikleri tanı ve tedavi protokollerini uyguluyoruz. Her yeni uygulama anında bize ulaştırılıyor. Sistem sürekli “Upgrade” ediliyor. Beyin haritalaması sistemi ABD, FDA’den de onaylı bir sistemdir.

-Memory Center Özel Nöropsikiyatri Merkezinin diğer faaliyetleri hakkında bilgi verir misiniz?

-Beyin haritalaması dışında, birinci olarak ilaçların beyne etkisini değerlendirten “Test Dose” sistemi var. Burada  ilacın biyoyararlılığını anlamak amaçlanıyor. Tedaviye dirençli ruhsal rahatsızlıklarda, çocuklarda dikkat eksikliği, hiperaktivite ve öğrenme güçlüğü olgularında “Ritalin test doz” ile biyoyararlılığı ölçerek daha bilinçli tedavide bize yardımcı oluyor. İkinci faaliyetimiz, Nörokognitif testler dediğimiz nöropsikolojide önemli olan anlama, kavrama, dikkat, zeka, bellek testlerini bilgisayar ortamında yapıyoruz. Bilgisayar kolaylığı olmadan önce bu testler 10-15 gün sürebiliyordu. Şimdi yarım günde kişinin beyin faaliyetlerinin yeterli olup olmadığını anlayabiliyoruz. Üçüncü faaliyetimiz, Kognitif rehabilitasyon dediğimiz zihin geliştirme programları. Kişinin bozulan zihinsel yetilerini belirliyoruz, kişiye bireysel ihtiyacına göre zihin faaliyetini artırma ile ilgili bilgisayar ortamında beyin işlevlerini geliştirici egzersizler uyguluyoruz. Bu Viyana Rehacom sistemi dediğimiz yeni bir teknolojidir. Dördüncü faaliyetimiz, Stres yönetimi çalışmalarıdır. Klasik yöntemde gevşeme egzersizleri uygulanır. Biz beyin haritalamasında işlevi en çok bozulan bölgeyi belirledikten sonra o bölgeye elektrot bağlayarak kişinin beyin dalgalarını ekranda görüyoruz. Sonra ona bazı  teknikler öğreterek beynini rahat kullanması becerisini kazandırıyoruz. Çocuklar bu teknikle bilgisayarda düşünme gücüyle uçak uçurabiliyor, araba yarışı yapabiliyorlar.

Beşinci faaliyet olarak uyku incelemesi yapıyoruz. Hipnogram programı ile Psikiyatrik nedenle uyku bozukluğu çekenlerde uykunun kalitesini değerlendiriyor, tedaviyi çıkan sonuca göre planlıyoruz. 

-Merkez aynı zamanda unutkanlık merkezi olarak da biliniyor. Unutkanlıkla ilgili neler yapılıyor?

-Unutkanlık  yakınması  ile  başvuran  bir  hasta  başlangıçta  tanı protokolüne  uygun  klinik  testler, bilgisayarda  nörokognitif  testler, beyin  haritalamasından  geçiriliyor. Unutkanlığın  hangi  grup  olduğu  belirleniyor. Eğer  Alzheimer  kuşkusu  ön  plandaysa  ilgili hekim  ve  nöroloji  birimi  tedaviyi  planlıyor. Hasta  izlemeye  alınıyor. Eğer  stres  ve  depresif  durum  söz  konusu  ise  psikiyatri  birimi  tedavi  planına  alıyor. Tedavide çok  yüz  güldürücü  sonuçlar  alıyoruz. Zihnini  iyi  ve  verimli  kullanmak  isteyen  kişilere, yöneticilere, iş adamlarına  faydalı  olmak  bizi  mutlu  ediyor. Nöroloji birimimizin başında Alzheimer Derneği kurucularından Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ bulunuyor.

-Hastalıkların tanısında ve ilaç etkilerinin izlenmesinde Beyin Haritalama sisteminin rolü nedir?

-Daha  öncede  söz  ettiğimiz  gibi  hastalıklara  tanı  koyma  multidisipliner  bir  yaklaşım  gerektirir. Klinik  ölçekler  her  yerde  olduğu  gibi  bizim  için  birinci  plandadır. Klinik  ölçeklerde  belirlenen  tanıyı  güçlendirmek  için  beyin  haritalaması  işimize  yarıyor. İlacın  ve  tedavinin  biyoyararlılığını  anlamak  için  3  veya  6  ayda  yapılan  haritalamalar  bize  bilgi  veriyor. Zor  vakalarda “Test  Dose”  uygulamaları  ile  en  isabetli  ilacı  bulmaya  çalışıyoruz.

-Beyin  haritalamaları  nasıl  bir  teknolojidir?

-Bilgisayar  devriminin  klasik  EEG’de  açtığı  bir  çığırdır. İnsan  beyni  kompleks  elektronik  bir  cihazdır. Her  elektronik  cihaz  gibi  insan  beyni de  elektromanyetik  dalgalar  yayar. Biz  beynin  bu  yaydığı  dalgaları  yani  sinyalleri  ölçüyoruz.  Beynin  her  bölgesi  dört  ana  grup  sinyali (Delta, Teta, Alfa, Beta) belli  oranda  neşreder.  Her  yaş  grubunda  beynin  ürettiği  sinyallerin  oranı  farklıdır.   New York’taki  merkezimizde  yüzlerce  sağlıklı  kişi  üzerinde  araştırma  yapılarak  bir  “Data Base” oluşturulmuştur. Bu  veri  tabanı  ile  çekilen  kişinin  verisi  bilgisayarda  analizden  geçiriliyor.  Böylece  o  kişinin  beyninin  hangi  bölgesi  hızlı  sinyal  üretiyor  hangi  bölgesi  yavaş  sinyal  üretiyor  belirliyoruz. Olması  gerekenden  fazla  yavaş sinyal  varsa  veya  hızlı  sinyal  düşükse  kişinin  beyninin  o  bölgesinde  işlevin  bozulduğu  kanısına  varıyoruz.

Her  bilginin  sayısal  formata  dönüştürülmeye  çalışıldığı  günümüzde  beynin  ürettiği  sinyallerin  sayısal  formata  dönüştürülebilmesi  bize  bu  kolaylığı  sağladı.

En  önemli  çabamız  temiz  bir  kayıt  yapabilmemiz. Artifaktsız  yapabildiğimiz  bir  kayıt  mesleğimizi  daha  iyi  uygulamada  bize  çok  kolaylıklar  sağlıyor.

-Bu  konuda  dünya  tıbbında  uygulama  yaygınlığı  ne  oranda?

-Alzheimer  merkezlerinde  EEG  önemli  bir  laboratuar  desteğidir. Sayısal EEG uygulaması  seçkin  merkezlerde  vardır.

Psikiyatride  ise  özellikle  Alman  ekolünde  çok  yaygındır. Alman psikiyatrist  bırakın  sayısal  EEG’yi  her  hastasına  klasik EEG yi çektirir.

ABD’de 1997 de ABD Nörofizyoloji cemiyeti sayısal EEG’nin kullanılma alanlarını belirledikten sonra yavaş yavaş yaygınlaşmaya başladığını görüyoruz. Alzheimer, Epilepsi, Depresyon, Şizofreni, Öğrenme güçlükleri, Hiperaktivite, Bağımlılık gibi hastalıklarda sayısal EEG önerilmektedir.

Psikiyatrik rahatsızlıların bir beyin hastalığı olduğu anlaşıldıkça uygulama yaygınlaşacaktır. İdeal yöntem beynin kimyasal haritalamasını çıkarmaktır, ancak bu şu anda çok özel şartlarda yapılabilmektedir. Belki de gelecekte daha ayrıntılı beyin haritalamaları yapabileceğiz.

-Çocuk ve gençlerle ilgili ne gibi faaliyetler var?

-Çocuklar ve gençlerde öğrenme güçlükleri, davranış bozuklukları, okul başarısızlığı, konuşma bozuklukları kekemelik, dikkat eksikliği, hiperaktivite ile ilgili tanım ve tedavi protokollerimiz var. Bu çocuk ve gençlerin öncelikle hastalığında ilaca gereksinim var mı? Sorusuna cevap için beyin işlevini ölçmemiz bize kolaylık sağlıyor. Çocuk ve  gençlere çok sevdikleri bir yöntem yani bilgisayarla stresini yok etmeyi, zihnini iyi kullanmayı öğretiyoruz. Biofeedback gibi yöntemlerle.

İlaca ihtiyacı olan çocuk ve gençlerde görsel bulgularla biyoyararlılık takibi yapıyoruz. Bunlar önemli yenilikler. Ayrıca anne babanın eğitim hatalarını belirliyoruz; psikolog arkadaşlarımız bu konuda öğretmenlerle de iletişim kuruyorlar. Sadece ergenler konusunda spesifik çalışan psikolojik danışmanlık hizmetimiz vardır.

-Psikolojik danışmanlık hizmetleri ne düzeyde?

-Psikiyatrik hastalarda biyopsikososyal modele uygun uygulamalar içerisindeyiz. Bunun için bireysel psikoterapi, Neurobiofeedback, Rehacom gibi yöntemler uygulanıyor. Terapiyi biofeedback ile yapmak anlamında kişinin teknoloji kullanarak psikoterapi olabilmesi hem bizim hem hastalar için önemli bir yeniliktir.

-Stresle baş etme yolları nelerdir?

-Bize başvuran kişilerde önce stres etkenini belirliyoruz, sonra o kişinin kişiliğini analiz ediyoruz. Onun bireysel ihtiyacına göre stres yönetimini öğretiyoruz. Stresin o kişinin kişiliğini geliştirmeye dönüşmesini amaçlıyoruz.

-Alzheimer hastalığının erken tanısında ve tedavisinde neler yapılıyor?

-Alzheimer hastalığının erken tanısı şu anda sinirbilimcilerin ilgi alanı durumundadır. Çeşitli klinik ölçekler, hekim gözlemi, beyin haritalaması, aile görüşmeleri ile Alzheimer hastalığına giden bir yol içerisinde olunup olunmadığı anlaşılıyor. Eğer bu erken belirlenirse hastalığı durdurmanın mümkün olduğunu söylemek çok iddialı bir görüş değildir. Dünyada ortalama ömür uzadı. İleri yaşda kimseye muhtaç olmadan kaliteli yaşamak isteyenler hafif unutkanlık durumunda beyin taraması veya Beyin “Check Up”ı diyebileceğimiz testlerden geçerek öneriler alabilirler. İlaç verilmezse bile beyni doğru kullanmak nasıl mümkündür, nasıl besleneceğiz? gibi sorulara bireysel ihtiyaca göre cevap verebiliyoruz.

-Her isteyene Zeka, Hafıza testleri yapıyor musunuz?

-Bilgisayar ortamında zeka testi , dikkat veya bellek testleri ihtiyaç olana yapılıyor. Bilgisayar ortamında zeka , dikkat , bellek testlerini Türkiye’ de ilk ve tek uygulayan merkez biziz. Zeka alanları, Duygusal Zeka diğer çalışma alanlarımız. Türkiye’ de A.B.D ile eş zamanlı yenilikleri getirmek insanlarımızı yurt dışında tedavi arayışlarından kurtarmak bizim için sevinç vesilesidir.

-Kliniğinizde hizmet verdiğiniz birimler nelerdir?

-Kliniğimizde bütüncül bir yaklaşım sergiliyoruz. Bu alanda en geniş hizmeti sunmaktan mutluyuz. Psikiyatri Birimi, Çocuk Psikiyatri, Klinik Psikoloji, Çocuk Psikolojisi, Aile Psikolojisi, Gençlik Psikolojisi ve Nöroloji birimleri olarak hizmet sunuyoruz.

-Kliniğinizi çok sıcak ve sakin bir ortam olarak bulduk. Bu bütünlüğü nasıl sağlıyorsunuz?

-Birlikte çalıştığımız uzman ve diğer personel sağlık hizmetinin önemini kavramış bir topluluk. Bir aile samimiyeti var, ama aynı zamanda profesyonel yaklaşım çok önde. En küçük ayrıntıyı bile önemle tahlil ediyoruz. İnsanların bize şifa bulmak arzusu ile geldiklerini hiç unutmuyoruz. Bizde tedavi kapı girişinden başlar; güler yüzle karşılanır ve güvenle tedavi süreci devam eder.

-Nevzat Bey sizin birde Danışma Hizmetiniz var. Radyo ve Tv lerde halkı aydınlatıcı çalışmalarınız oluyor. Bunlardan bahseder misiniz.

 -Memory Center ekibi olarak bilgilendirmeyi çok önemsiyoruz. Yoğun iş stresi, ekonomik zorluklar ve politik yorgunluklardan bunalan insanımız bir çıkış yolu bulmak arayışında. Katıldığımız ve yaptığımız programlar sonrasında Danışma Hattımız 0216 418 15 00 susmak bilmiyor. Arkadaşlarımız özveriyle cevaplar veriyorlar. Ayrıca  sürekli güncellediğimiz  www.mcaturk.com. Web adresimiz alanımızda çok önemli bir boşluğu dolduruyor. Yoğun ziyaret ve sürekli gelen e-mail soruları da bunun göstergesi. Amacımız toplumumuzun Ruh Sağlığının bozulmamasına ve tedavisine katkı sağlamaktır. İlginiz için size de teşekkür ediyorum.

Daha geniş bilgi için aşağıdaki sayfaları inceleyebilirsiniz.

Merkezimizi Tanıyalım

Genel Değerlendirme