|
Kekemelik Nedir ?
Kekemelik, konuşmanın
akıcılığı ve ritmi ile ilgili bir iletişim bozukluğudur.
Akıcı
konuşmada ritim ve zamanlama büyük önem taşır. Hız,
vurgulama ve doğru yerde duraklamalar açısından farklılıklar
olsa da akıcı konuşmada sözcükler ve sözcük grupları
kendiliğinden akar. Akıcılıkta ortaya çıkan bozukluklar,
uygun olmayan duraklamalar, tekrarlar ve benzer problemler
konuşmanın doğal akışını etkiler.
İşte ses, hece ve sözcüklerde
uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla ortaya çıkan
konuşmanın akıcılığının bozulduğu bu durum "kekemelik"
olarak adlandırılır. Artık, kişinin ne konuştuğundan çok
nasıl konuştuğu dikkat çekmeye başlar. Konuşan kişi de
dinleyenler gibi durumu fark ettiğinde, konuşma güçlüğüne
korku ve endişe de eşlik eder. Bazı durumlarda belirgin yüz
ve vücut hareketleri konuşma çabası ile birlikte
görülebilir.
Her kekemelik bir diğerinden
farklıdır. Ancak özelliklerini aşağıdaki şekilde gruplamak
mümkündür:
●>
Normal sayılamayacak şekilde seslerin, hecelerin,
sözcüklerin ve cümlelerin tekrar edilmesi; p- p-..peki,
ol-ol olmaz, ben de- ben de- bende geleceğim... gibi.
●>
Sözcüklerin bitirilmeden bırakılması.
●>
Düzensiz solunum ve kararsız konuşmaya bağlı olarak
sözcüklerde alışılmadık vurgulamaların ortaya çıkması:
Patlamalar gibi.
●>
Seslerin olağan dışı uzamaları f f f fare gibi.
●>
Belli bir sesin çıkartılması ve konuşma
sırasındaki gerginliğin atılmaması, nefesin engellenmesine
ve tıkanmasına yol açar. Karşılıklı konuşmayı kontrol
edebilmek için gösterilen mücadelenin işaretleri açık olarak
görülebilir. Konuşmanın akıcılığı ve ritmi bozulmakla
birlikte yüzde gerilim, kaş-göz oynatma, başın anî
hareketleri, bütün bedende istenmeyen jestler gözlenebilir
ve her ses birimi bu tıkanmalardan etkilenebilir.
●>
Konuşmada güçlük yaşandığı anda bazen fazladan sözcük ve
sesler eklenir: Aman!, ya!, yani!, şey! gibi.
●>
Bazı ortamlarda sözcükler, konuşulan konuya uygun olmayacak
şekilde dolambaçlı yollarla söylenebilir. Kekemeliği olanlar
hangi sözcük ve seslerin onlar için problem yaratacağını
bilirler ve bu durumdan sözcük oyunlarıyla kaçmaya
çalışırlar. Ya da sözel iletişime girmeyip sessiz kalmayı
tercih ederler.
Kekemeliğe Ne
Yol Açar?
Kekemeliğin nedenleri
konusunda ileri sürülen görüşler oldukça değişik ve çoktur.
Kimi uzmanlar, kekemeliği yapısal bir bozukluk olarak ele
alırken, kimi öğrenilmiş bir davranış, bir direniş
belirtisi olarak tanımlamakta, bir başkası da çevresel
nedenlerin kekemelikte önemli bir rol oynadığı görüşünü
savunmaktadır. Son zamanlarda genler üzerinde yapılan
çalışmalar önem kazanmakta ve umut verici çalışmalar devam
etmektedir. Ancak, yaygın olarak kekemeliğin tek bir nedene
bağlı olarak ortaya çıkmadığı görüşü hâkimdir.
Kekemelik
Genellikle Hangi Yaşta Ortaya Çıkar?
Kekemelik, genellikle dil
gelişiminin erken dönemlerinde ortaya çıkar (2-6 yaş).
Bazı durumlarda, okul çağında,
nadiren yetişkinlikte de ortaya çıktığı görülebilir.
Kekemelik
Cinsiyete Göre Farklılık Gösterir mi?
Evet...
Kekemelik erkek çocuklarda, kız çocuklarda görüldüğünden
daha yaygın olarak görülür, şiddeti ve sürekliliği de kız
çocuklara göre fazladır.
Herkes Zaman
Zaman Kekeler mi ?
Evet... Pek çok çocuk dil ve
konuşma gelişiminde "normal" olarak değerlendirilebilecek
bir kekemelik dönemi yaşar. Okul öncesi pek çok çocuğun
kekemeliğin sınırlarından kekeme olmadan döndükleri
görülmüştür. 2-6 yaş arasında çocuğun düşünme hızı
sözcükleri çıkarabilme hızından fazladır. Bu nedenle çocukta
geçici bir kekemelik, konuşma gelişiminin doğal bir sonucu
olarak görülebilir. Bu hemen kekemelik olarak
etiketlenmemelidir. çocuk konuşurken duraklar, ses, hece ve
sözcük tekrarlan yapar, ama kendisi bunun farkında değildir.
Küçük çocukların dili öğrenme süreçlerinde bu türden konuşma
sorunları yaşamaları doğaldır. Çocuğun çevresindekiler
konuşmasını düzeltmesi için baskıda bulunmazsa, çocuğun
dikkati konuşması üzerine çekilmezse bu durum kendiliğinden
düzelir.
Kekemelik Sürekli midir?
Hayır.. Kekemeliği olan
insanların konuşmalarının akıcı ve düzgün olduğu zamanlar da
vardır. Örneğin, İletişim ile ilgili kaygının olmadığı
ortamlarda, şarkı söylerken, oyun oynarken, hayvanlarla
konuşurken vb. normal akıcılıkta konuşabilirler
Konuşma Bozuklukları ile
ilgili aşağıdaki sayfalarımızı inceleyebilirsiniz
●
Çocuklarda Dil ve Konuşma
Gelişimi
●
Gecikmiş Konuşma
Nedir?
●
Dil ve Konuşma
Gelişimi Aşamaları
●
Konuşma ve Duyma Kontrol
Listesi
●
Ben
Bir kekemeyim
●
Kekemelik
Nedir?
●
Kekemelik
ile ilgili Neler Yapılabilir?
●
Akıcı
Konuşamayan Çocuklar
Daha geniş
bilgi için aşağıdaki sayfaları inceleyebilirsiniz.
●
Konuşma
Bozuklukları Birimi
●
Çocuk Ruh
Sağlığı Birimi
●
Konuşma
Bozuklukları
●
Afazi
Konu Hakkında Testler için
Tıklayınız....
Akıl-Beyin-Kültür.... Güncel Haberler
|