ALZHEİMER HASTALIĞINDA ERKEN TANI

ALZHEİMER HASTALIĞININ BAŞLANGIÇ BELİRTİLERİ

Eskiden böyle bir kavram yoktu. Hastalığa teşhis konduğunda genellikle hastalığın orta ya da ileri evrelerine gelinmiş oluyordu. Dolayısıyla erken teşhisten beklenebilecek avantajlar da söz konusu olmuyordu. Son 30 yıl içinde, daha önceleri normal yaşlılığa aitmiş gibi görünen kavramlar “hastalık” başlığı altında ele alınmaya başlandı. tarafına geçmiştir. Örneğin, “iyi huylu yaşlılık unutkanlığı ve yaşa bağlı hafıza etkilenmesi” gibi kavramların yerini artık, Alzheimer’in erken evresi olma olasılığı olan “Hafif Kognitif Yetersizlik” kavramı almıştır. Hafif Kognitif Yetersizlik’in en önemli özelliği hastalarda sadece anlık olayları kayıtlama zorluğunun olması dışında bir bulgunun olmamasıdır. Hasta yakınlarının bu olguyla ilgili yakınmaları “hastanın aynı şeyleri tekrar tekrar sorması, söylediklerini hiç söylememiş gibi yeniden tekrarlaması…”vb. türünden şeylerdir. Bunun dışında hastalarda isimlendirme, zaman, mekan problemleri, davranış değişiklikleri türünden yakınmalar yoktur.

ALZHEİMER HASTALIĞININ ERKEN TANISI

Hastalığın erken tanısında beyin işlevlerinin periyodik kontrolü önemlidir. Bu kontroller 50 yaşından sonra başlamalı ve 65 yaşına kadar yılda bir kez, bu yaştan sonra ise 6 ayda bir tekrarlanmalıdır. Periyodik kontroller içine bellek, beceri, dikkat ve oryantasyon gibi beyin işlevlerinin testleri, ruhsal muayene ve depresyon testi girer. Ayrıca yılda 1 kez beynin görüntülenmesi ve ortalama 6 ayda bir ise beynin biyoelektriksel organizasyonu hakkında bilgi veren beyin haritalaması önerilir.Bu kontrollerin düzenli olarak yapıldığı bir zeminde 50 yaşının üzerindeki bir kişide gelişebilecek hastalığın erken tanısı mümkündür.

Merkezimizde Nöropsikolojik “Check Up”la zihinsel durum taramadan geçirilir. Unutkanlığın türü belirlenir. Alzheimer hastalığına giden bir süreç olmaması için önerilerde bulunulur.

ALZHEİMER HASTALIĞININ EVRELERİ

Başlangıç belirtilerinden sonra hastalığın hafif, orta ve ileri  evreleri vardır. Bu evreler Bütüncül Kötüleşme Ölçeği’ne göre şu şekilde tanımlanabilir:

 1.Hafif Evrenin Özellikleri: Hasta bilmediği bir yere gittiğinde kaybolabilir. Çevresi hastadaki gerilemeyi fark ederler. Kelime ve isim bulma güçlüğü belirgindir. Okunan materyalin hatırlanmasında zorluk vardır. Yeni şeylerin öğrenilmesi zorlaşmıştır. Değerli eşyaların yerleri unutulur.

2.Orta Evrenin Özellikleri: Yakın geçmiş ve güncel olaylar unutulur. Kendi geçmişini unutma vardır. Olaylar izlenemez. Yolculuk yapmak ve hesap işleri zorlaşmıştır. Zamana ve mekana oryantasyon bozulur.

3.İleri Evrenin Özellikleri: Gündelik hayatın gereksinimleri yapılamaz. Uyku düzeni bozulmuştur. Ajitasyon başlar. Konuşma giderek azalır. Hayal görme ve suçlamalar vardır.

Aile fertleri birbirine karıştırılır.Hastalar bakıcıyla bile olsa evde bakılamaz hale gelirler.  

ALZHEİMER HASTALIĞINDAN KORUNMANIN YOLLARI VAR MIDIR?

Son yıllarda yapılan çalışmalar Alzheimer Hastalığının ortaya çıkışını ve ilerlemesini hızlandıran etkenlerin varlığını göstermiştir. Bu etkenler arasında tekrarlayıcı kafa travmaları ve beyin damar hastalığı risk faktörleri yer  almaktadır. Hipertansiyon ve kan yağları yüksekliği Alzheimer Hastalığında beyinde görülen patolojik bulguların oluşumunu hızlandırmakta ve yoğunluğunu arttırmaktadır. Bu nedenle hipertansiyona ve yüksek kan yağlarına yönelik önleyici tedbirler önemlidir. Bunun bir diğer anlamı,hastalıkla ilgili özel ilaçların kullanımının yanı sıra tansiyon ve lipid düşürücü ilaçların da gereğinde kullanılmasıdır. Bu gibi tıbbi tedbirlerin yanı sıra yaşam tarzı ve kültürel faaliyetler de belleğin güçlenmesi açısından önem taşımaktadır.

ALZHEİMER HASTALIĞININ TEDAVİSİNDE NE GİBİ GELİŞMELER VARDIR?

Bugün için Alzheimer  Hastalığının tedavisinden belirtilerin ilerlemesinin önlenmesi anlaşılmaktadır. Hastalık belirtileri hastayı ve çevresini önemli ölçüde etkilediği için bu amacın gerçekleşmesi bile önemlidir. Son yıllarda daha da gelişen tedavi yaklaşımlarında iki alanda etkili olunmaya çalışılmaktadır. Bu alanlardan birincisi bellek alanı, ikincisi ise davranış alanıdır. Davranış alanında en önemli problemler depresyon ve anormal davranışlardır. Tedavinin başarısı özellikle erken olgularda görülmekte ve ilerleme önemli ölçüde yavaşlamaktadır.

Daha geniş bilgi için aşağıdaki sayfaları inceleyebilirsiniz.

Alzheimer

Yaşlılıkla gelen korkulu rüya ALZHEIMER, Bilim Teknik, Eylül 2003

Konu Hakkında Testler için Tıklayınız....