|
Obezite
Obezite,
genetik ve çevresel etkileşimleri olan, irade yetersizliği
ile açıklanamayacak kadar ciddi, karmaşık ve kronik bir
hastalıktır.Vücutta fazla miktarda yağ dokusunun olması
sebebiyle gelişir, çok sayıda faktöre bağlıdır ve tıbbi
tedavi gerektirir. Obeziteden, besinlerle aşırı miktarda
alınan yağlar ve fiziksel aktivite eksikliği sorumludur.
Obezitenin en önemli risk faktörlerini fiziksel aktivitede
azalma, beslenme alışkanlıkları, yaş, cinsiyet (kadın),
ırksal faktörler, eğitim düzeyi, evlilik, doğum sayısı,
genetik oluşturmaktadır. Obezite % 25-40 oranında kalıtsal
olarak geçer.Özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde
tıpkı bulaşıcı bir hastalık gibi hızla yayılmaktadır.
Ülkemizde toplumun %25’i obezdir (erkeklerin % 7.9’u,
kadınların %23.4’ü). Obezite son 15 yıldır hızla
artmaktadır. Aynı oranda artmaya devam ettiği takdirde
Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’de 2030 yılında nüfusun
%100’ü obez olacaktır.
Normal
olarak yağ, vücut ağırlığının erkeklerde %20'sini,
kadınlarda %25'inioluşturur. Yağ dokusu, vücuttaki en büyük
ve en verimli enerji deposudur. Yağdan metabolize edilen
enerji miktarı, karbonhidratlar ve proteinlerin yaklaşık iki
katıdır (1 g Yağ = 9 kcal ;1 g Karbonhidrat = 4 kcal ; 1 g
Protein = 4 kcal). Vücuttaki bu yağ miktarının artması
sonucunda obezite oluşuyor. Obeziteyi “Vücut Kitle İndeksi (VKI)=
Vücut ağırlığı(kg) / Vücut yüzeyi (m2)” ile belirleriz.
VKI’lerine göre insanları şöyle gruplandırabiliriz:
|
Zayıf |
<18.5 |
|
Normal |
18.5-24.9 |
|
Fazla kilolu |
25-29.9 |
|
Obez |
30-39.9 |
|
Ölümcül obez |
>40 |
Toplumdaki insanların vücut kitle indexine göre %25’i
normal, %25’i normal kilolu olmakla beraber obeziteye
genetik olarak eğilimli, %25’i fazla kilolu, %15’i obez ve
%10’u ölümcül obezdir.
Obezite,
beraberinde bir çok ciddi hastalıklara sebep olur ve yüksek
sağlık harcamalarına yol açar. Obezlerde oluşma riski yüsek
olan en önemli hastalıklar şunlardır: Koroner kalp hastalığı
(kalp krizi gibi), yüksek tansiyon, kan yağlarının
yükselmesi, damar sertliği, şeker hastalığı, inme, gut
hastalığı, eklemlerde kireçlenme, topuk dikeni, bazı
kanserler (meme, rahim, safra kesesi, kalın barsak, prostat
kanserleri), yemek borusu iltihabı, mide fıtığı, safra
kesesi taşları, karaciğerde yağlanma, cilt yırtılmaları,
ciltte aşırı kıllanma (özellikle kadınlarda), uykuda nefes
alamama, psikososyal durumda kötüleşme (özgüvende azalma,
sosyal yaşamdan uzaklaşma, sıkıntı, anksiyete ve depresyon,
sigara ve alkol alışkanlığı, fiziksel aktivitede azalma,
işsizlik), erken ölümler (1990 Yılında ABD’de ölüm
nedenlerinin başında sigara, ikinci sırada ise obezite
gelmektedir). Obezlerde kalp ve damar hastalıklarından ölüm
oranı, obez olmayanlara göre 4 kat daha fazladır. Obezlerde
hipertansiyon, obez olmayanlara göre 3 kat daha sık
görülür. Görüldüğü gibi obezite sadece kültürel, ticari ya
da kozmetik/estetik bir sorun değildir.
Obezite
mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Bu
tedavinin ilkelerini eğitim, diyet, egzersiz, bozulmuş yeme
alışkanlığının düzeltilmesi, ilaç kullanımı ve cerrahi
müdahaleler oluşturmaktadır. Hastalığın ve tedavinin temel
taşları olan psikiyatri uzmanı, iç hastalıkları uzmanı,
diyetisyenin uyum içinde ve sabırla çalışması gerekir. VKI
%30’dan büyük olan tüm hastalar tedaviye başlanmalıdır.
Şeker hastalığı ve kalp-damar hastalığı olanların tedaviye
alınma şartı ise VKI’nin %27’den büyük olmasıdır. Obezite
tedavisinin en önemli amaçlarını kilo verilmesinin
sağlanması, risk faktörlerinin iyileştirmesi, uygun süre
içinde kilo verilmesi, tekrar kilo alımının uzun dönemde
engellenmesi, aktif bir hayat düzeninin sağlanması, hayat
kalitesinin artırılması oluşturmaktadır.
Obezite ilgili son araştırmalar insan psikolojisinin rölu ve
tedavisinde psikiyatrik yardımın önemine
değinmektedirler.Tedaviye başlamadan önce “Kişi ne için
yer?” sorusuna cevap araması psikolojik testlerden
geçirilmesi yeni uygulamalardır. İç hastalıkları uzmanı
gerek gördüğünde Memory Center olarak üçlü tedavi protokolü
uygulamaktayız.İç hastalıkları uzmanı, psikiyatri uzmanı ve
diyetisyen obeziteyi yeni bir yaklaşımla tedavi edecektir.
Daha geniş
bilgi için aşağıdaki sayfaları inceleyebilirsiniz.
Obezite
Birimi
Yeme
Bozuklukları Birimi
Yeme Bozuklukları
Konu Hakkında Testler için
Tıklayınız....
|