|
PSİKİYATRİDE
YENİ TEDAVİ YÖNTEMİ
TRANSKRANİYAL MANYETİK UYARIM
TEDAVİSİ (TMU)
Son 15
yılda kaydedilen teknolojik ilerlemeler beyinde hücresel
elektrik akımını ölçmek ve değiştirmek konusunda bazı
cihazların geliştirilmesini sağladı. Bu cihazlardan biri
TRANSKRANİYAL MANYETİK UYARIM (TMU) sistemidir.
TMU nedir?
TMU’da
saçlı kafa derisinin üzerine elektro manyetik bir bobin (coil)
yerleştirilir. Kapasitörler de tutulan enerji ile manyetik
alan oluşturulur. Bu manyetik alan 100-200 mikro-saniyede
artıp azalma özelliğindedir. Bölgesel uygulanır. Dünyayı
saran manyetik alanın 40,000 katı yüksekliğindedir. MR
görüntülemede uygulanan manyetik alanla aynı şiddettedir.
MR’daki manyetik alan statiktir, TMU’da değişkendir.
Elektriksiz Uyarımdır.
Bir tel
bobinden akım geçirildiğinde bobine dikey manyetik alan
oluşur. Karşı tarafta iletken ortam varsa o bölgede bir akım
indüklenir. İndüklenen akım bobindeki akıma paralel fakat
ters yöndedir. TMU uygulanmasında, dışarıdan elektrik akımı
verilmeden güçlü ama kısa bir manyetik alan oluşturularak
beyin aktivitesi değiştirilmekte ve tedavi etkisi
oluşmaktadır.
Beyine etkisi nasıldır?
Beyinde
hedeflenen alanda “nöronal depolarizasyon” dediğimiz
değişim oluşur. Beyindeki hücrelerin elektriksel iletisine
müdahale edilmiş olur. Beynin elektriksel ve kimyasal ileti
ile çalıştığı düşünülürse beynin yeterli çalışmayan doğal
süreçlerini harekete
geçirici etkisi olduğu anlaşılır. Dışarıdan elektrik akımı
vermeden, güçlü ama kısa bir manyetik alan oluşturarak
tedavi etkisini oluşturur.
Elektrokonvülsif terapiden (EKT) farkı nedir?
EKT
beyine doğrudan elektrik akımı verilerek uygulanır. Hastane
ortamında ve genel anestezi altında yapılması gereklidir.
TMU tedavisi ise ayaktan uygulanabilir, anestezi ya da
analjezik gerektirmez. Çoğu kez hasta hafif baş ağrısı ve
uyarım uygulanan yerde hafif bir rahatsızlık dışında
herhangi bir olumsuz etki hissetmez.
Seansın süresi
ne kadardır?
Hastanın bireysel ihtiyacına göre belirlenir. 5-30 dakika
süre ile belirlenen sıklıkta, belirlenen frekans ve şiddette
ritmik uygulama yapılır.
Yan etkisi var mıdır?
1985
yılından beri yapılan çalışmalarda hafif baş ağrısı dışında
bir yan etkisine rastlanılmamıştır. Avrupa ve Kanada da
resmen onaylanmış ve klinik uygulamaya girmiştir. (Tubitak
Bilim Teknik, Eylül 2002)
Hangi hastalılarda etkilidir?
Şu anda
öncelikle önerilen tedavi alanları; Tedaviye Dirençli
Depresyon, Şizofreni ve Obsesif Kompulsif Bozukluk ve
Şizofreni ruhsal bozukluklarıdır. Gebelikte, emziren
annelerde ve kalp hastalarında kullanılabilmesi, ilaç
tedavisine bir üstünlüğü olarak dikkat çekmektedir. (Arch.
Gec - Psychiatry. 1999; 56:300-311)
Nörolojide
kullanımı nelerdir?
Konuşma
Bozuklukları, Epilepsi, Parkinson ve bazı felçlerde
kullanılmaktadır.
Çocuklarda kullanımı nasıldır?
Otizm
ve hiperaktivite'de kullanım ile ilgili bilimsel çalışmalar
sürmektedir.
Nasıl uygulanır?
Beynin
işlevsel olarak fonksiyonel MRI veya Kantitatif EEG ile
görüntülenmesinden sonra uygun görülen alanın belirlenmesi
ve o bölgeye uygulanması önerilir. Depresyonda genelde sol
ön alın bölgesine bobin yerleştirilir. Ritmik uyarılar
verilir. 10-30 dakikalık seanslar halinde 10 seanstan az
olmamak üzere uygulanır. Saçların temiz olması dışında bir
ön hazırlığa gerek yoktur.
TMU Uygunluk
Onayı Bilgisi
Transkraniyal Manyetik Stimulasyonun (TMS) Psikiyatrik Uygulamaları (Türk Psikiyatri Dergisi, 2001)
Dünyanın en saygın Psikiyatri Dergisi
olan
"The American Journal of Psychiatry"da yayınlanan
"Manyetik Uyarım Tedavisi-TMU" ile ilgili orjinal bir
makale.....
TMU ile ilgili Yurtdışı Web Sayfaları
http://www.musc.edu/tmsmirror/TMSresrc.html
http://www.biomag.helsinki.fi/tms/
http://www.biomag.helsinki.fi/tms/
http://www.psycom.net/depression.central.transcranial.html
http://pni.unibe.ch/TMS.htm
http://splweb.bwh.harvard.edu:8000/pages/papers/ettinger/tms97/final.html
http://www.biomag.helsinki.fi/magstim.html
http://splweb.bwh.harvard.edu:8000/pages/papers/ettinger/tms.paper/text.html
http://www.ee.tut.fi/laitokset/rgi/Projects/stimu.html
http://www.musc.edu/tmsmirror/articles.html
Daha
geniş bilgi için aşağıdaki sayfaları inceleyebilirsiniz.
Beyne manyetik darbelerle depresyon tedavisi
Aşk acısından yatağa düşen elektroşokla ayağa kalkıyor (Sabah Gazetesi)
Aşk acısına 'elektro şok' (Yenişafak Gazetesi)
Çek beyne bi' reset! (Aktüel Dergisi)
Beyni yeniden ayarlama/sıfırlama (TIME Dergisi)
Bunamaya karşı "Manyetik Dalga" (Milliyet Gazetesi)
Süper mıknatıs düşünceleri görünür kılıyor (Hürriyet Bilim Dergisi)
Baş Ağrılarına Elveda (Hürriyet Bilim Dergisi)
Beyni Okumada Yeni Bir Araç: MIKNATIS (Bilim Teknik Dergisi)
Nöropsikiyatride TMU Uygulama Alanları
Elektroşokun Yerini Manyetik Uyarı Aldı (Tempo Dergisi)
Elektroşok out, Manyetik uyarım in (Akşam Gazetesi)
Beynin yaydığı dalgalara müdahale etmek mümkün mü? (Medikal Dergisi)
|